HERBY W LEGENDZIE OBRAZOWEJ o św. JADWIDZE, 1353 r.

"Najstarszym źródłem ikonograficznym [dla polskiej heraldyki] jest legenda o św. Jadwidze. Interesująca nas tutaj redakcja, obrazowa, powstała w 1353 r. i nie widać przesłanek, które nakazywałyby przesuwać ową datację. Najbardziej interesują nas dwa obrazy: bitwa pod Legnicą oraz śmierć Henryka II Pobożnego w walce z Tatarami. Obok herbu książęcego mamy tutaj 8 herbów rycerskich, które wszystkie mają odniesienia w polskiej heraldyce. Znaczenie tego przekazu jest tym większe, że jest to zarazem pierwszy przekaz barw przedstawionych tu herbów, chociaż bez wątpienia oddają one sytuację heraldyczną z połowy XIV w. i to na Śląsku, a więc juz wysoce ukształtowaną przez wpływyw obce."

"Najstarszym barwnym źródłem polskiej heraldyki rycerskiej jest bogato ilustrowany kodeks z Legendą o św. Jadwidze, sporządzony 1353 r. na zamówienie księcia Ludwika I, władcy Brzegu nad Odrą. Wśród zdobiących go miniatur znalazły się dwie przestawiające bitwę z Tatarami pod Legnicą, gdzie poległ książę Henryk Pobożny. Na tych miniaturach widać rycerzy polskich noszących tarcze z herbami: Glaubicz, Grzymała, Brochwicz, Poraj, Rogala, Rotkirch i innymi."

"Bitwa pod Legnicą 1241 r. Miniatura z Legendy o św. Jadwidze. Kodeks z 1353 r. Na miniaturze widoczne herby: Glaubicz (ryba), Grzymała, Brochwicz (jeleń), Poraj, Czambor-Rogala, godło rodu Rothkirchów (trzy głowy orle), rycerza Imbrama (koń) i herb Budziwój."

"Wśród iluminacji kodeksu poświęconego św. Jadwidze Śląskiej, powstałego w 1353 roku na zamówienie Ludwika księcia brzeskiego w Lubinie, uwagę zwracają dwie miniatury przedstawiające bitwę z Mongołami pod Legnicą (Wahlstatt) (rok 1241). Na miniaturach tych wyobrażono wiele herbów na tarczach rycerzy śląskich. Jest to najstarszy na ziemiach polskich barwny zabytek heraldyczny.
[...] Zabytek ten odbija pewien etap rozwoju śląskiej heraldyki: jest już ustabilizowana zasadniczo figura herbu, barwa dopiero się ustala, do klejnotu nie przywiązuje się większej wagi; śląska heraldyka nie zna też nazw herbowych używanych w Polsce. Pewne przykłady (Jeleń, Grzymała) wskazują, że w niektórych wypadkach herby i ich nazwy mogły się kształtować już w XII wieku. Wszystkie przedstawione na rozważanych miniaturach herby trzeba przypisać rodzinom o rodzimym, polskim pochodzeniu. Widocznie potrafiono je wciąż precyzyjnie rozróżniać od rodzin niemieckich przybyszów. Dobór zaś herbów (preferowane są tu rodziny o starej metryce i liczących się koneksjach w Polsce) świadczy, że jest to wyrażony w języku heraldyki zbiorowy portret dawnego, polskiego rycerstwa Śląska, tak wyobrażano go sobie w połowie XIV wieku."

	herb księcia Henryka Pobożnego
	obok głowy księcia Henryka Pobożnego widać fragment tarczy z trzema orlimi głowami (von Rotkirch)
	herb Kuszaba? (rodzina von Rackwitz i Jalowka z Oleśnickiego),
	wg J. Szymańskiego - herb Starykoń
	herb Brochwicz (Jeleń) (rodziny panów z Parchwitz, Brauchitsch, Rheinbaben),
	herb Grzymała (panowie z Pogarell),
	herb Bużewoj (Budziwój, Budziwojowic)
	Awstacz (rodziny von Abschatz, Kreidelwitz)
	herb Czasza (rodzina von Redeck)

herb Rogala - tarcza i klejnot na hełmie (rodziny von Tschammer auf Schildberg, Sockolau, Stachau)

Wśród walczących widoczne są także tarcze rycerzy krzyżowych