Herby papieskie

HERBY PAPIESKIE

Herb Benedykta XVI

Przykłady pełnej wersji herbu papieskiego:
tarcza herbowa na kluczach św. Piotra i pod tiarą.

Herb Leona XIII

Herb Jana Pawła II

Klucze - jako symbol władzy św. Piotra - pojawiają się w ikonografii kościelnej od V wieku. W XIII wieku stały się symbolem papiestwa używanym na pieczęciach, monetach, sztandarach. W XV wieku opracowana została stosowana do dzisiaj stylizacja tego symbolu - skrzyżowane i przewiązane czerwonym sznurem dwa (złoty i srebrny) klucze.

Tiara - korona papieska, uroczyste pozaliturgiczne nakrycie głowy papieża (używane do 1965 roku). Biała stożkowa czapka od XI wieku ozdobiona jedną, od czasów Bonifacego VIII (1294-1303) dwiema, a potem trzema koronami. Od czasów Jana XXII (1316-1334) umieszczana nad papieską tarczą herbową.

Najstarszym zachowanym herbem papieskim jest herb wspominanego Bonifacego VIII. Herby sprzed XIV wieku są w rzeczywistości herbami rodów, z których pochodzili ówcześni papieże.

Przedstawione poniżej herby papieży i antypapieży pochodzą z książki:
Rudolf Fischer-Wollpert, Leksykon papieży, tłum. Bernard Białecki, uzupełn. Zygmunt Mazur, Kraków 1990.
Notka dotycząca papieskich herbów zamieszczona w publikacji głosi:
"... w większości wypadków są to herby rodowe papieży. Podstawa opracowania: 'Annuario Pontificio' 1968, uzupełnione wg Vittorio Spreti: La Santa Sede. Iconografia dei sommi pontifici (w: Enciclopedia storico-nobiliare italiana, Milano 1928, t.I, s. 69-158), oraz Giambattista Crollalanza: Dizionaro storico-blasonico delle familie nobili e notabili italiane estinte e fiorenti, t.I-III, Pisa 1886."

Kursywą zaznaczone są imiona antypapieży.
Zobacz: poczet papieży

Porównaj: herby papieskie na stronie Heraldique Europeenne oraz - Catalog of coats of arms of the Popes
Benedykt IX (1033-1046)
Grzegorz VI (1045-1046) Klemens II (1046-1047) Damazy II (1048) Leon IX (1049-1054)
Wiktor II (1055-1057) Stefan X (1057-1058) Mikołaj II (1058-1061) Aleksander II (1061-1073) Honoriusz II (1061-1072)
Grzegorz VII (1073-1085) Klemens III (1080-1100) Wiktor III (1086-1087) Urban II (1088-1099) Paschalis II (1099-1118)
Gelazy II (1118-1119) Kalikst II (1119-1124) Honoriusz II (1124-1130) Celestyn II (1124) Innocenty II (1130-1143)
Anaklet II (1130-1138) Celestyn II (1143-1144) Lucjusz II (1144-1145) Eugeniusz III (1145-1153) Anastazy IV (1153-1154)
Hadrian IV (1154-1159) Aleksander III (1159-1181) Wiktor IV (1159-1164) Kalikst III (1164-1168) Innocenty III (1179-1180)

Lucjusz III (1181-1185) Urban III (1185-1187) Grzegorz VIII (1187) Klemens III (118-1191) Celestyn III (1191-1198)
Innocenty III (1198-1216) Honoriusz III (1216-1227) Grzegorz IX (1227-1241) Innocenty IV (1243-1254) Aleksander IV (1254-1261)
Celestyn IV (1241) Urban IV (1261-1264) Klemens IV (1265-1268)
Honoriusz IV (1285-1287) Hadrian V (1276)
Grzegorz X (1271-1276) Innocenty V (1276) Jan XXI (1276-1277) Mikołaj III (1277-1280) Marcin IV (1280-1285)
Mikołaj IV (1288-1292) Celestyn V (1294) Bonifacy VIII (1294-1303) Benedykt XI (1303-1304) Klemens V (1305-1314)
Jan XXII (1316-1334) Mikołaj V (1328-1330) Benedykt XII (1334-1342) Innocenty VI (1352-1362)
Klemens VI (1342-1352) Grzegorz XI (1370-1378)
Urban V (1362-1370) Urban VI (1378-1389) Klemens VII (1378-1394) Bonifacy IX (1389-1404) Benedykt XIII (1394-1417)

Innocenty VII (1404-406) Grzegorz XII (1406-1415) Aleksander V (1409-1410) Jan XXIII (1410-1415) Marcin V (1417-1431)
Eugeniusz IV (1431-1447) Feliks V (1439-1449) Mikołaj V (1447-1455) Kalikst III (1455-1458) Pius II (1458-1464)
Paweł II (1464-1471) Sykstus IV (1471-1484) Innocenty VIII (1484-1492) Aleksander VI (1492-1503) Pius III (1503)
Leon X (1513-1521) Klemens VII (1523-1534)
Hadrian VI (1522-1523) Paweł III (1534-1549) Juliusz III (1550-1555) Marceli II (1555) Paweł IV (1555-1559)
Pius IV (1559-1565)
Pius V (1566-1572) Grzegorz XIII (1572-1585) Sykstus V (1585-1590) Urban VII (1590) Grzegorz XIV (1590-1591)
Leon XI (1605)
Innocenty IX (1591) Klemens VIII (1592-1605) Paweł V (1605-1621) Grzegorz XV (1621-1623) Urban VIII (1623-1644)

Innocenty X (1644-1655) Aleksander VII (1655-1667) Klemens IX (1667-1669) Klemens X (1670-1676) Innocenty XI (1676-1689)
Aleksander VIII (1689-1691) Innocenty XII (1691-1700) Klemens XI (1700-1721) Innocenty XIII (1721-1724) Benedykt XIII (1724-1730)
Klemens XII (1730-1740) Benedykt XIV (1740-1758) Klemens XIII (1758-1769) Klemens XIV (1768-1774) Pius VI (1775-1799)
Pius VII (1800-1823) Leon XII (1823-1829) Pius VIII (1829-1830) Grzegorz XVI (1831-1846) Pius IX (1846-1878)
Leon XIII (1878-1903) Pius X (1903-1914) Benedykt XV (1914-1922) Pius XI (1922-1939) Pius XII (1939-1958)
Jan XXIII (1958-1963) Paweł VI (1963-1978) Jan Paweł I (1978) Jan Paweł II (1978-2005) Benedykt XVI (od 2005)
Porównaj: herby papieskie na stronie Heraldique Europeenne BIBLIOGRAFIA Weiss Anzelm, Heraldyka papieska, [w:] Encyklopedia katolicka, t. 6, Lublin. Weiss Anzelm, Heraldyka kościelna, [w:] Encyklopedia katolicka, t. 6, Lublin. Dudziński Paweł, Alfabet heraldyczny, Warszawa 1997. Fischer-Wollpert Rudolf, Leksykon papieży, tłum. Bernard Białecki, uzupełn. Zygmunt Mazur, Kraków 1990.

Adam Kromer