Podałem ci Czytelniku łaskawy krótko zebrane sprawy rycerstwa polskiego, jako się z której familii kto a znacznie zasługował r. p., com zebrał z histotyj a terminat porządnych kościołów, z różnych przywilejów, z akt ziemskich, grodzkich, z metryki albo ksąg królewskich, i z inszych róznych skryptów, com rozdzielił na pięcioro ksiąg.

• W pierwszych mieć będziesz o początku Orła herbu, który królom tylko a królestwu należy. Tam począwszy od Lecha aż do Ludwika króla polskiego i węgierskiego, wszystkich królów zasługi i rozrodzenia obaczysz.
• W drugich ci ukazuję krótko dawność stanu szlacheckiego; w tychże się zaraz dowiesz, jako dawno herbów albo znaków rycerskich używać poczęli w różnych królestwach na świecie po potopie skoro. W tychże księgach naprzódem ci położył herby własne polskie, które albo snać jeszcze z Lechem tu zaniesione, albo też od onych pogańskich mężnych książąt rycerstwu nadawane były, i wszystkie insze przy ich, które są w Polsce nabyte.
• W trzeciech księgach połozyłem ci według opisania Długoszowego herby familij dawnych i znacznie zasłużonych w królestwie tem, które z różnych państw są tu przyniesione, wszakoż dawności ich przyjścia (oprócz kilku co przy herbiech obaczysz) nie opisał.
• Czwarte księgi mają początek o Pogoni herbie wielkiego księstwa litewskiego. Tam począwszy od Witenia wielkiego książęcia litewskiego, rozrodzenie książąt państwa onego obaczysz, z których Jagiełłó syn Olgierdów był obran na królestwo polskie, którego potomstwo az do tego czasu w Polsce mamy. Tamże najdziesz od drugich braci Jagiełłowych potomstwa wiele, według porządku; potemo rycerstwie księstwa onego, które w uniją do herbów polskich przyjęte było, jako o tem w statuciech i w kronikach łacińskich czytasz. W tychże księgach zaraz interregna dwoje, jedno po śmierci króla Augusta, grugie po ujechaniu króla Henryka, i to, co się za króla Stefana działo, krótko wspomina.
• Piąte księgi tylko o herbiech powiatowych, a przedniejszych miast w każdem województwie i w ziemiach do nich i do królestwa przynależących. Pożyczyli Pan Bóg zdrowia dłużej, i będzieszli co więcej a lepiej wiedział, niźlim ja się dowiedzieć mógł, naucz, a jać chcę chętliwie potem słuzyć, teraz przyjmij za dobre.
  
  Vale

---

KSIĘGI PIERWSZE: O ORLE - klejnocie, który tylko samym królom polskim należy
KSIĘGI WTÓRE: O NARODZIE SZLACHECKIM - jako dawno jest, a zkąd ma początek, także o klejnociech, które pospolicie herby zowiemy, zkąd, dla czego i jako dawny początek mają

---

KSIEGI TRZECIE - herby familij dawnych i znacznie zasłużonych w Królestwie

Topór a. Starza
Stary koń a. Zaprzaniec
Gryf a. Swoboda
Jastrzębiec a. Boleszczyc
Lis a. Bzura
śrzeniawa i [Drużyna]; Kopaszyna
Nałęcz
Abdank; Abdank Odm. [=Machowski]; Syrokomla
Pobóg
Doliwa
Bogorya
Półkozic
Koźlarogi a. Jelita; Odmiany: Szydłowski; Pachołowiecki; Wielkołucki; Łapczyński; Frankus
Kozieł Biały
Leszczyc a. Bróg
Gozdawa; Poronia
Strzemię
Nowina a. Złotogoleńczyk; Mądrostki
Janina a. Pole w polu
Junosza a. Baran
Nieczuja
Przosna
Działosza
Rola; Kroje; Larysza
Osmoróg a. Gierałt
Trzaska
Niesobia a. Krzywosąd
Sokola
Brodzicz
Jasieńczyk
Cholewa; ..................
Radwan
Godzemba
Wąż
Ostoja
Przegonia
Szeliga
Piława
Dębno
Kościesza
Hołobog
świnka
Dolega
ślepowron
Dąbrowa
Lada
Belina
Lubicz
Zagroba a. Zagłoba
Łżawia
Bialina
Niezgoda
Krzywda
Puchała
Pokora
Boża Wola
Pnieinia
Oliwa
Zerwikaptur
{Ostrogscy]


Z któremi z rozmaitych krain wiele ludzi rycerskich tu do Polski przyjechali
Róża
Ciołek
Leliwa
Lewart a. Walny
Odrowąż
Ogończyk a. Ogon a. Powała
Prus
Prus Wilcze Kosy
Trzeci Prus
Wieniawa
Pomian
Rawicz
Łodzia
Zabawa
Osoryja
Oksza
Łabędź
Paparona a. Gąska
Tarnawa
Zaręba
Sulima
Korab
Kolumna; Roch; Prowanna; Prowanna odm.
Bończa a. Jednoroziec
Kruczyna
Trąby
Suchekownaty
Grzymała
Prawdzic; Sędziński; [Łukocki]
Kuszaba
Zadora
Dryja a. Mutina
Gaudium a. Wesele
Wczele a. Lębno
Wadwicz
Napiwon
Bibersztajn
Rogala; Zawacki;
Herbort
Równia
Kietlicz; Lenart Kietlic
Glaubicz
Wieruszowa
Korczak; [Korczak dawny]; [Barzy]
Nabram a. Waldorf
Sas
Saława
Kierdeja
Kornicz
Kotwicz
Samson
Jezierza
Korwin
[Dwie Wieże] - Nidecki, Wieprzewski
Saszor
Sternberg
Kotwicz Wtóry
Warnia
Grabia; Chocimierski
Brochwicz
Korzbok
Bodula
Mora
Pogonia
Przyrowa
Topacz
Bełty
Bersten
Kizynek
Ramułt
Włoszek
Taczała
Dąbrowski
[Czapka]
Luziański
Dąb
Drzewica
Murdelio
Cielątkowa
Drogomier
świerczek
Kot
Alba Luna
Hełm
Mięszaniec
Gryzyna a. Lupus
Wierzbna
Przyjaciel
Groty
Sroka
Kur
???? (Kos, Osłowscy)
Radzicz
Ibryda a. Bonarowa
Z Wielkich Kończyc [Mniszech]
Alameni
Ajchinger; [Ajchinger II]
Kromer
Drogosław
Ratułt
Dęboróg
[Postolski]

---

W.X. LITEWSKIE

Radziwiłł
Chodkiewicz
Kmita Czarnobilski
Bohowityn - Laccy
Deszpoth
Pelikan
Jeż

KLEJNOTY INSZE W KSIĘTWIE LITEWSKIM STARODAWNE:

Sieniuta
Koileńscy
Pietyrog
Kurcz
Kłodyeńscy
Oszewscy
Jałowiccy
Kozińscy
Chryniccy
Jasienieccy
Bojcza
Kałuszowscy
Łosiatyńscy
Ułaniccy
Sułtan
Broniccy
Hołowińscy
Topór [odm] -Bokij
Makarewic
Nowosieleccy
świszczewscy
[Mogiła] Bielewicz
Korszak
Lopot
Masalscy
Siekierz
Sestrzeniec
Wręby - Alampi; Andryewicz; Alabis
Dulicz
Sieminowic
Sleporod
Pielejsz
Radoniski
Odyniec
Juńczyk
Piotrowic
Kuniglis
Ilgowscy; Karniccy
Charytanowic
Waśkiewicz
Krupscy
Hipocentaurus
Piskarzewscy

---

INTERREGNUM I NOWE HERBY inne

Ferens de Weselin
Połota
Pogonia
Bożezdarz
Łagoda?
Hosjus
Szymon de Brzeziny
Krupka
Helth